Photo Beeldarchief collectie Antwerpen
Contact

Rubenshuis

Wapper 9-11

2000 Antwerpen

België

T 0032 (0)3 201 15 55

rubenshuis@stad.antwerpen.be

Website

Na aankoop door de stad in 1937 en een grondige restauratie opende het Rubenshuis zijn deuren in 1946. Naast enkele objecten die in de voorgaande jaren waren verzameld of aan het nieuwe museum waren geschonken, beschikte het Rubenshuis aanvankelijk amper over een eigen collectie. De lege kamers werden gevuld met bruiklenen van het Vleeshuis, de Belgische Staat en het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. In 1947 werd de vzw ‘Vrienden van het Rubenshuis' opgericht die tot op vandaag door aankopen en bemiddeling bij schenkingen en bruiklenen, een belangrijke bijdrage levert aan de collectievorming. Conservator Frans Baudouin (1920-2005) formuleerde het eerste verwervingsbeleid. De nadruk lag op het aankleden van de kamers met meubels en gebruiksvoorwerpen. Kunstvoorwerpen en schilderijen vormden een tweede prioriteit.

Over de aankleding van het huis in Rubens' tijd tasten we grotendeels in het duister. Een boedelinventaris is niet bewaard. Zijn schilderijencollectie is gedeeltelijk bekend door de verkoopsinventaris die werd opgemaakt na zijn overlijden. Werken die voor de familie bestemd waren, zoals portretten en tekeningen, werden hierin niet opgenomen. In de bewaarde correspondentie vinden we slechts sporadisch iets terug over objecten uit Rubens' verzameling.

Het verzamelbeleid van het museum werd recent geëvalueerd en scherper gesteld. De collectie bevat werk van de meester zelf, met chronologische en typologische variatie binnen zijn oeuvre en binnen de fases van het productieproces. Daarnaast bevat de collectie werk van Rubens' atelier, van leerlingen en medewerkers - al dan niet naar ontwerp van Rubens - en van tijdgenoten en leermeesters. Enkele schilderijen behoorden met zekerheid tot Rubens' eigen verzameling; andere sluiten aan bij zijn verzamelpraktijk die gericht was op antieke kunst en Italiaanse meesters, vooral uit het Cinquecento. Zo bevat de collectie ook antieke beelden en munten. Objecten en documenten met betrekking tot Rubens' privéleven en zijn activiteiten als humanist en diplomaat worden eveneens opgenomen. Voor het meubilair en de huisraad is het de ambitie een interieur te evoceren aan de hand van stukken die qua datering, herkomst en verfijning overeenstemmen met Rubens levensstijl. De rijke collectie Rubensgrafiek tenslotte biedt een beeld op het oeuvre van de meester en leert iets over Rubens als zakenman.

De collectie van het Rubenshuis groeide in de loop der jaren gestaag door schenkingen, aankopen en bruiklenen uit publieke en particuliere verzamelingen in binnen- en buitenland. Via de Koning Boudewijnstichting konden verschillende interessante werken in permanente bruikleen aan de collectie worden toegevoegd. De enorme prijsstijgingen op de kunstmarkt en het gebrek aan structurele aankoopbudgetten hebben ertoe geleid dat een afgewogen uitbouw van de verzameling, waarbij alert wordt gereageerd op de markt, lastig tot onmogelijk is geworden. Desalniettemin wordt de collectie tot op vandaag gevoed met gerichte aankopen en langdurige bruiklenen. De bestaande collectie van het Rubenshuis is klein in vergelijking met die van andere musea, maar bevat absolute topstukken op het gebied van de 17e-eeuwse schilder- en beeldhouwkunst, en de toegepaste kunst.

CC-BY-NC (Creative Commons 4.0)