Anthony van Dyck, Jupiter en Antiope, MSK, Gent.

HISTORIESCHILDERKUNST: Mythologie

Mythologische stukken worden in de eerste plaats gesmaakt door een cliënteel dat aan het hof verbonden is. Rubens vervaardigt indrukwekkende mythologisch getinte cycli voor machthebbers als Maria de' Medici, Lodewijk XIII, Karel I van Engeland en Filips IV van Spanje. Deze groots opgezette reeksen zijn propagandistisch opgevat en legitimeren of verheerlijken zelfs de macht van de geportretteerden.

De Griekse mythologie, de geschiedenis van Rome en moralistische of politieke allegorieën geïnspireerd op de klassieke filosofie zijn het ideale illustratiemateriaal bij Blijde Intredes, of dienen als decoratie van stadhuizen of andere gebouwen van de burgerlijke bestuursorganen. De mythologische verhaalstof wordt gebruikt om zedenlessen aan op te hangen. Niet enkel schilderijen, maar ook wandtapijten zijn zeer geschikt om mythologische taferelen op te voeren.

Tijdens de 17e eeuw groeit onder invloed van het neostoïcisme van Justus Lipsius (1532-1599) en een breder humanistisch onderricht de belangstelling van het rijke patriciaat voor kunstwerken met mythologische thema's. Het bezit van dergelijke kunst wijst op belezenheid en intellectueel prestige en wordt gebruikt als een manier om op sociaal-maatschappelijk vlak te promoveren. Via de aanschaf van dergelijke gespecialiseerde kunst imiteert men de hoogste standen.

Naast zedenlessen en een blijk van eruditie kunnen mythologische stukken ook verband houden met erotiek.

Matthias Depoorter

 Scaldis en Antverpia - Abraham Janssens I - 1609 Scaldis en Antverpia
1609
olieverf op paneel
Jupiter en Antiope - Anthony van Dyck - 1620 Jupiter en Antiope
1620
olieverf op doek
De opvoeding van Jupiter - Jacob Jordaens I De opvoeding van Jupiter
olieverf op paneel
Venus Frigida - Peter Paul Rubens - 1614 Venus Frigida
1614
olieverf op paneel
 Erepoort van de Munt (voorzijde) - Peter Paul Rubens - 1635 Erepoort van de Munt (voorzijde)
1635
olieverf op paneel
Zegewagen van Kallo - Peter Paul Rubens - 1638 Zegewagen van Kallo
1638
olieverf
Cupido en Psyche - Jacob Jordaens I Cupido en Psyche
olieverf op doek
Apollo en Python - Jan Boeckhorst Apollo en Python
olieverf op doek
Diana en Acteon - Hendrick van Balen I - 1605 Diana en Acteon
1605
papier (vezelproduct)
 De dochters van Cecrops vinden het slangenkind Erichthonius - Jacob Jordaens I - 1617 De dochters van Cecrops vinden het slangenkind Erichthonius
1617
olieverf op doek
Pan speelt de fluit - Schelte Adamsz. Bolswert - 1630 - 1659 Pan speelt de fluit
1630 - 1659
papier (vezelproduct)
Achilles en de dochters van Lycomedes - Erasmus Quellinus II - 1643 Achilles en de dochters van Lycomedes
1643